|
Aksanat yada
işsanat binasını salonunu verirse,
Efes Pirsen afişlerimi basmaya, dekorumu yapmaya, gazete
reklamlarıma para verirse
Birde bu yıl devlet yardımından büyük pastalardan biri bana
ayrılırsa, birde bir kaç büyük firma bağışlı toplu bilet
alırsa gelecek sezon muhteşem bir oyun sahneye koyarım.
Var mısınız iddiaya?
Hadi yukarıdaki olanakları bana sağlayın bende size muhteşem
oyunumu izleme zevkini tattırayım.
Ben tiyatrodan anlamam ama önemli değil. parayı cebine koyunca
oyuncuda, yönetmende, ışıkçı da bulunur elbet. Geriye ne kaldı
müteşebbis ruhu.. onu da ben eklerim paralar gelince.
Peki sayın Ali
Poyrazoğlu'nu, Sayın Yıldız Kenter'i, Sayın Hadi Çaman'ı
benden ayıran ne var? Oyunculuk güçleri var, sanatçı
geçmişleri var, tecrübeleri var, isimleri var, bütünleşmiş
kadroları var... O halde kullansınlar efendim kullansınlar...
Ama isimlerine dayanarak sadece pastadan pay almak için değil
sanatlarıyla sanat dünyasında var olmak için kullansınlar.
Göstersinler sanatlarını, tecrübelerini, alnında ışığı ilk
hisseden aydın düşüncelerini ve yaratıcılıklarını kullansınlar
çıkış yolunu bulsunlar.
* * *
Devletin sanata
pay ayırmasına asla karşı değilim tersine devlet kültür sanata
pay ayırmak zorundadır düşüncesindeyim. Devlet vatandaşının
zorunlu ihtiyaçlarını gidermekle yükümlüdür ve kültür-sanat da
sağlık kadar, eğitim kadar, savunma kadar, imar işleri kadar
ve belki daha bile fazla zorunlu bir ihtiyaçtır. Hatta halk
bunun farkında olmasa dahi kültür-sanat bir ihtiyaçtır ve
devlet buna pay ayırmak zorundadır.
Devlet ve
Belediye Tiyatrolarına da karşı değilim. Çünkü sanat ülke için
ihtiyaçsa ihtiyaçların yeterince karşılanamadığı durumlarda
devletin bu alanlara öncelikle yatırım yapması zorunludur.
Nasıl ki Cumhuriyetin ilk yıllarında şeker fabrikası, bez
fabrikası açmışsa kültür sanata da yatırım yapılmıştır. Bugün özel sektör şekerimizi de bezimizi de
karşılıyor ve devlet bu işlerden çekildi. Ama bugün bırakınız
kasabaları, beldeleri 81 ilimizin hala çok azında yerleşik
tiyatro var. Yıldız Kenter Sivas'ta, Ferhan Şensoy Ardahan'da,
Ali Poyrazoğlu Iğdır da şube açamıyorsa, yada henüz buralarda
tiyatro açacak kendi potansiyeli olan kişiler yoksa Devlet
yurt sathında bu hizmeti de götürmek zorundadır. Zaten
incelediğimizde ancak Devletin yada belediyelerin tiyatro
başlattığı illerde yavaş yavaş özel tiyatroların da
yeşerebildiğini görüyoruz o halde şeker, bez, çimento değil
ama tiyatro alanında devletin hala yatırımcılığı şarttır.
Devlet Tiyatrolarının bir
an önce büyük kentlerden Anadolu'ya doğru kaydırılması
şarttır. Sayın Mine Acar Cevahir'e bir salon daha kazandırmayı
değil bunu öncelikli alırsa ve hiç olmazsa 20 ilde daha Devlet
Tiyatrosunun bayrağını çekerse adı tiyatro tarihine
yazılacaktır.
* * *
Elbette Devlet
sadece Devlet Tiyatroları açmakla da kültür sanata yapması
gereken katkıyı yapmış olmayacaktır. Elbette Devlet (Kültür
Bakanlığı) sanata daha da fazla pay ayırmalıdır.
Ama bu asla Ali
Poyrazoğlu'na, Hadi Çaman'a yada şuna, buna harçlık
üleştirerek olmamalıdır.
Peki nasıl?
İşte ben aklıma
gelenleri sıralıyorum
1- Devlet her
ile ve ilçeye bir kültür merkezi yapmalı ve bu kültür
merkezlerini turneye gelecek tiyatrolara belli şartlar
dahilinde ücretsiz tahsis etmelidir. (Belki böylece özel
tiyatrolar yazın insan sayısının bir hayli arttığı yazlık
yörelerle sınırlı kalmayıp Geniş Anadolu topraklarını da bu
bedava salon hatırına turne programlarına katabilirler.)
2- Devlet her
okula bir Tiyatro salonu kazandırmak üzere Milli Eğitim
Bakanlığı, Kültür Bakanlığı ve özel sektörü seferber etmeli
kampanya başlatmalıdır
3- Devlet Bilet
fiyatlarındaki vergiyi kaldırmalı kültür sanatta sıfır vergi
olmalıdır (böylece üç-beş-yirmi topluluk değil sanat yapan ve
sanat izleyen herkese yararı
olur)
4- Devlet
tiyatro salonu açanlara faizsiz kredi sağlamalıdır salon
açılmasını teşvik etmelidir
5- Devlet
ihtiyaç duyan topluluklara (harçlık, iane, yardım değil)
uygun koşullarla kredi vermelidir.
6- Devlet TV
kanallarını kültür sanat programları yapmaya direkt
zorlamamalı (Çünkü zorlarsa gece 02:00 sonrasına iteleniyor)
ama Kültür Sanat programları arasındaki reklamlardan vergi
indirimi yaparak bu programların en güzel saatlerde ve
yeterince sürede yapılmasını teşvik etmelidir.
7- Devlet yeni
oyun kazandırılmasını teşvik etmek üzere oyun yazma
yarışmaları düzenlemeli bu oyunların DT'lerde
sahnelenmesini sağlamalıdır
Öneriler
Artırılabilir
İşte Devlet ve
Kültür Bakanlığı bunları yaparsa Türk Tiyatrosuna ve toplumun
günden güne yozlaşan yapısına karşı bir adım atıp,
halkına da, sanata da hizmet etmiş olacaktır. Aksi halde bir
avuç tiyatro sanatçısını desteklemekle hiç kimsenin bir şey
kazanmayacağı, aslında yardımı alanların dahi çok şey
kazanmadığı ortadadır.
Kültür
Bakanlığının dağıttığı para halkın parasıdır. Bu durumda tüm
halktan alınmış paranın örneğin geçen yıl 65 milyarı Ali
Poyrazoğlu'na verilmiştir. Peki devletin ayırdığı bu 65
milyardan toplamda kaç kişi yarar görmüştür? bin kişi mi? iki
bin kişi mi? o kadar bile olmamış mıdır? Ama bu artık
trilyonları aşan yardım yukarıdaki maddelerden bir teki için
bile harcanmış olsaydı bunun kat ve kat fazlası insan için
yararı olacak, bu harcama kat ve kat daha fazla Türk
tiyatrosunun yarınını garantileyecek bir adım olacaktı.
* * *
Sayın Kültür
Bakanım
Tiyatrom.com
olarak İş başına geldiğinizden bu yana size en ciddi
eleştirileri yönelten yayınlardan biri olduk. Sizi "büyük ama
cıvık medya organları" gibi uyuklamanızla değil icraatlarınızla
ciddiyetle eleştirdik. Ama ben bugün şahsım adına, Türkiye'nin
en fazla okunan tiyatro yayınının sahibi olarak
size teşekkür ediyorum. Tiyatro dünyamızı bu harçlık üleştirme
ayıbından, her yıl yaşanan para kavgasından kurtardığınız,
toplumun en saygın kesimlerinden olan sanatçıların toplum
önünde ağız dalaşına düşmesine son verdiğiniz, sanatı bu
alçaltıcı durumdan bu şekilde de olsa uzaklaştıracağınız için
teşekkür ediyorum.
Fakat şimdi
gözlerimiz daha fazla sizin üzerinizdedir. Çünkü toplumun
kültür-sanat ihtiyacını karşılamak üzere vazifelisiniz. Bu
ihtiyacı gidermeniz için size alın terlerimizden,
vergilerimizden kesilen bir para teslim edilmiştir. Şimdi biz
bu parayı toplum için, kültür sanat için ve tiyatro için nasıl
harcayacağınızı merakla bekliyor ve takipçisi oluyoruz. |
